NIEZALEŻNI
FINANSOWO

Jak inwestować na giełdzie? Przewodnik dla początkujących

Wraz z rozwojem Internetu i możliwościami dokonywania transakcji online, giełda papierów wartościowych stała się szeroko dostępna. Rachunek maklerski (inaczej konto inwestycyjne bądź konto maklerskie) założysz w kilka minut, bez wychodzenia z domu. Proces weryfikacji takiego profilu może zająć trochę czasu, jednak praktycznie bezpośrednio po zatwierdzeniu konta można rozpocząć inwestowanie na giełdzie.

Jeżeli więc skusiła Cię dostępność tej metody pomnażania oszczędności, zastanawiasz się jak inwestować na giełdzie, czy naprawdę konieczne jest do tego prowadzenie rachunku maklerskiego, niewymaganego przecież do inwestowania chociażby w kryptowaluty oraz w jaki sposób zabrać się za inwestowanie, zapraszamy do przeczytania tego artykułu. Odpowiemy nie tylko na powyższe pytania, ale też pokrótce wyjaśnimy jak działa giełda.

Może zainteresuje Cię też:

Kryptowaluty – przewodnik dla początkujących inwestorów

Jak zacząć inwestować w NFT i jak przygotować się na ryzyko?

Jak zacząć inwestować w Obligacje Skarbu Państwa?

Fundusze inwestycyjne – czy zakup jednostek udziałowych się opaci?

Spis treści

Co to w zasadzie jest Giełda Papierów Wartościowych?

Zacznijmy od odrobiny historii. Warszawska Giełda Papierów Wartościowych (GWP) jest jedną z największych giełd Europy Centralnej i Wschodniej. Została założona w roku 1817, a na czas I WŚ i II WŚ jej działalność została zawieszona. Ponowne otwarcie giełdy nastąpiło w roku 1991. Na dzień 28 czerwca 2022 na GPW można było nabyć na niej akcje 420 spółek, w tym 45 zagranicznych (1).

Giełda posługuje się instrumentami finansowymi. Instrumenty finansowe inaczej to umowy, regulujące relacje między stronami, a mówiąc prościej kontrakty określające typ aktywów oraz rodzaj zobowiązania finansowego lub kapitałowego wobec nich.

Papiery wartościowe to natomiast zbiorowa nazwa zbywalnych dokumentów (aktywów) określających dane prawa majątkowe, dostępnych na giełdzie. Mimo, że w świecie cyfryzacji ciężko to sobie wyobrazić, w zamierzchłych czasach wszystkie dokumenty miały formę papierową. Stąd też geneza nazwy Giełda Papierów Wartościowych – miejsce, w którym można handlować zbywalnymi dokumentami.

Wśród papierów wartościowych wyróżniamy przede wszystkim akcje spółek giełdowych, udziały w spółkach z o.o, obligacje skarbowe, produkty strukturyzowane, instrumenty pochodne, fundusze ETF, fundusze indeksowe itd.

W co można inwestować na Giełdzie?

Akcje i udziały

Prawdopodobnie myśląc o giełdzie, pierwszy typ inwestycji jaki przychodzi Ci do głowy to ulokowanie posiadanych oszczędności w akcjach (w spółkach akcyjnych – niepodzielne, zawsze o tej samej wartości) lub w udziałach (spółki z o.o., podzielne, o różnej wartości). Jest to najbardziej popularny rodzaj inwestycji giełdowej.

Wśród typów akcji możemy rozróżnić akcje kapitałowe (zwykłe) oraz akcje uprzywilejowane. Nabywając akcje spółek giełdowych nie tylko inwestujemy pieniądze licząc na rozwój danej firmy. Stając się akcjonariuszami zyskujemy między innymi prawo do głosu w zgromadzeniach zwyczajnych. Możemy również liczyć na dywidendy, których rodzaj zależy od typu posiadanych akcji.

Jakimi jeszcze innymi instrumentami finansowymi możemy handlować na giełdzie?

Obligacje skarbowe

Obligacje skarbowe to papiery wartościowe należące instrumentów dłużnych, emitowane przez Skarb Państwa. W przypadku inwestycji w obligacje skarbowe, emitent obligacji pozostaje dłużnikiem ich nabywcy (obligatariusza) na określony okres czasu.

Istnieje kilka rodzajów obligacji ze względu na ich emitenta. Prócz skarbu państwa może to być między innymi gmina, przedsiębiorstwo czy bank. Bez względu na to kto wyemitował obligacje, działa tutaj podobna zasada: emitent pełni rolę kredytobiorcy wobec obligatariusza i w określonym czasie jest zobowiązany zwrócić zapożyczone koszty wraz z wynagrodzeniem w postaci prowizji.

Inwestowanie w obligacje może okazać się dobrym pomysłem dla początkującego inwestora. Więcej temu tematowi poświęciliśmy w artykule „Jak inwestować w obligacje skarbowe„.

Fundusze ETF

Fundusze ETF, są to fundusze dostępne na giełdzie – odróżnia je to od popularnych funduszy inwestycyjnych. Na giełdzie oprócz samego obrotu funduszami ETF, możemy zainteresować się inwestowaniem w emitowane przez takie fundusze akcje. Nieco więcej na temat funduszy ETF jak i funduszy inwestycyjnych powiedzieliśmy w artykule „Jak inwestować w fundusze inwestycyjne?”.

Instrumenty pochodne

To szczególny typ instrumentów finansowych, które nie są papierami wartościowymi. Ich cena zależy od instrumentu bazowego, czyli np. rentowności obligacji, wartości akcji, wysokości stóp procentowych, indeksu giełdowego i innych. Wśród instrumentów pochodnych wyróżniamy przede wszystkim kontrakty terminowe, opcje, swapy – transakcje zamiany i warranty.

Jak otworzyć rachunek maklerski online?

Zacznijmy od wyjaśnienia, co to jest konto maklerskie oraz dlaczego w ogóle otworzenie rachunku inwestycyjnego jest niezbędne do rozpoczęcia inwestowania na giełdzie. Giełda papierów wartościowych jest to regulowany rynek finansowy. Rachunek maklerski to natomiast cyfrowy rejestr służący do przechowywania zakupionych przez nas i przypisanych nam aktywów. Na konto maklerskie możemy wpłacić pieniądze, za które następnie będziemy nabywać aktywa dostępne na giełdzie papierów wartościowych, a następnie przechowywać informację, że to właśnie my jesteśmy właścicielami zakupionych papierów. Oznacza to, że założenie a następnie prowadzenie rachunku inwestycyjnego wymaga od nas spełnienia pewnych formalności.

  • Każdy, kto chce zacząć inwestować na giełdzie musi mieć ukończone 18 lat

  • Do założenia rachunku maklerskiego zazwyczaj wymagane jest KYC (know your customer), czyli pełna weryfikacja tożsamości. Dokonamy jej poprzez wypełnienie odpowiedniego formularza, przesłanie kopii dowodu osobistego lub paszportu, niektóre portale mogą poprosić nas o zrobienie sobie selfie, którego zgodność będzie porównywana ze zdjęciem z dokumentu tożsamości. Dodatkowym wymogiem, z którym musisz się liczyć otwierając rachunek maklerski może być konieczność wykonania przelewu z Twojego konta bankowego (nawet na kwotę taką jak 1 zł), który to przelew jest dodatkowym potwierdzeniem, że rachunku maklerskiego online nie zakłada osoba, która tak naprawdę nie jest do tego uprawniona.

  • Po przejściu weryfikacji tożsamości zostaniemy poproszeni o podpisanie umowy. Możemy zrobić to online, z wykorzystaniem narzędzi takich jak podpis kwalifikowany, lub zamówić kuriera, który dostarczy nam fizyczną kopię dokumentów.

  • Niektóre banki, obok konta bankowego umożliwiają klientom otworzenie konta maklerskiego, dzięki któremu możemy zacząć inwestowanie dużo szybciej, pomijając konieczność weryfikacji-jeżeli mamy konto bankowe w danym banku, oznacza to że jesteśmy już tam zweryfikowani. Niekiedy, aby otworzyć rachunek inwestycyjny w banku koniecznym będzie podpisanie aneksu do umowy.

    Aby ocenić, czy warto skorzystać z usługi bankowej, czy może lepszym będzie założenie wyspecjalizowanego konta maklerskiego na dedykowanej do tego platformie, musisz wiedzieć w co chcesz inwestować i czy jest to dostępne w ofercie banku. Prócz tego, przed podjęciem ostatecznej decyzji warto porównać koszty i możliwości inwestycyjne, przeglądając oferty domów maklerskich.

Jak wybrać dom maklerski?

Na rynku istnieje bardzo szeroka oferta usług maklerskich, a wybór odpowiedniego dla Ciebie domu maklerskiego nie powinien ograniczać się jedynie do wytypowania tego, gdzie koszty prowadzenia konta oraz wystawiania zleceń będą najniższe. Kwestie finansowe to oczywiście bardzo ważny aspekt- należy przeanalizować go więc szczegółowo. Co więc decyduje o wyborze miejsca, w którym zdecydujemy się na otworzenie rachunku maklerskiego?

  • Koszty prowadzenia rachunku, ale ukierunkowane konkretnie pod profil inwestora

    Wchodząc na rynki finansowe należy określić kapitał jaki posiadamy oraz nasz horyzont inwestycyjny. Wiedząc czy chcemy inwestować długoterminowo, czy może krótkoterminowo, czy chcemy dokonywać wielu transakcji w systematycznych odstępach czasu, czy może zadowoli nas jedna, większa transakcja czekająca na nasz następny ruch latami, będziemy w stanie określić czy dana oferta jest dla nas opłacalna.

    • Opłaty, których możemy się spodziewać to: prowizja maklerska, czyli % pobierany za zrealizowane zlecenie kupna i sprzedaży, zazwyczaj przy uwzględnieniu minimalnej kwoty prowizji, jeżeli wartość procentowa od zlecenia okazałaby się zbyt niska;

    • Opłata składkowa za prowadzenie rachunku- zazwyczaj jest to stały abonament, jednak nie wszystkie domy maklerskie wymagają tej opłaty. Konto na takich warunkach jest niekorzystne dla inwestorów długoterminowych, którzy nie dokonują wielu transakcji, a jedynie przechowują raz zakupione aktywa;

    • Opłata za brak aktywności – nieczęsto spotykana, jednak się zdarza. Ponownie, jest to rozwiązanie niekorzystne dla inwestorów, którzy nie planują systematycznego inwestowania na giełdzie.

    • Opłata za dodatkowe usługi, takie jak dostęp do analiz technicznych, lub do pełnego arkusza zleceń spółek giełdowych. Musimy rozważyć, czy będziemy chcieli korzystać z takich możliwości. Jest to opłata, która może być bardzo zmienna w zależności od domu maklerskiego.

       

  • W jakie instrumenty finansowe zamierzamy inwestować?

    Aby zacząć inwestowanie na giełdzie musimy wiedzieć, który rodzaj papierów wartościowych nas interesuje. Podczas gdy kupować akcje i obligacje możemy u każdego brokera, inwestowanie w ETF-y, czy jeszcze mniej popularne instrumenty nie będzie możliwe wszędzie.

    Warto również zrobić rozeznanie, do jakich rynków finansowych zyskamy dostęp- czy będziemy w stanie kupić akcje jedynie spółek notowanych na polskiej giełdzie, czy może dom maklerski obsługuje sprzedaż akcji spółek zagranicznych?

     

  • Informacje praktyczne: aplikacja, interfejs, narzędzia dodatkowe

    Decydując się na dom maklerski warto rozważyć też wygląd konta u danego brokera. O tym, czy rachunek będzie wygodny w obsłudze nie zadecyduje jedynie interfejs, ale także możliwość dostępu do giełdy na telefonie. Jeżeli preferujemy korzystać ze smartfona, potrzebna nam będzie aplikacja mobilna, nie zaś jedynie wersja desktopowa konta.

    Początkujący inwestor powinien zwrócić uwagę na możliwość prowadzenia konta demo, które okaże się przydatne w nauce inwestowania. Zastanów się, czy potrzebne będą Ci usługi dodatkowe, takie jak chociażby narzędzia do analizy technicznej i sprawdź czy broker udostępnia je za darmo, czy odpłatnie.

Ryzyko związane z inwestowaniem na giełdzie (i jakimkolwiek innym inwestowaniem)

Zanim zaczniesz wystawiać swoje pierwsze zlecenia kupna, nie zapomnij, że inwestowanie na giełdzie, zawsze jest obciążone ryzykiem. W przypadku załamań gospodarczych giełda nie zna litości, a straty finansowe będące rezultatem nagłych spadków cen dotykają nawet doświadczonych inwestorów. Inwestowanie na giełdzie wiąże się bowiem z koniecznością stałego śledzenia notowań oraz poprawnej interpretacji zachowania rynku, a to umiejętność, której ludzie uczą się latami, często popełniając przy tym błędy.

Jak zacząć inwestować na giełdzie, aby zminimalizować ryzyko?

Najlepszym sposobem inwestowania na giełdzie jest rozpoczęcie od niewielkiej kwoty pieniędzy i dywersyfikacja inwestycji. Oznacza to, że należy kupować różnego rodzaju aktywa, tak aby w przypadku spadku jednego z nich, nie zostać niemal całkowicie zmiecionym z rynku. Dywersyfikacja portfela bez podkładki edukacyjnej nie będzie jednak różniła się zbytnio od kupienia kilku losów na loterii. Co możesz zrobić aby nauczyć się inwestować?

Konto demo

Konto demo pozwala na symulację inwestowania za pomocą wirtualnych pieniędzy. Zanim zdecydujesz się na zakup prawdziwych akcji, warto przez parę tygodni, może nawet miesięcy pobawić się w inwestowanie za pomocą takiego konta. Pozwoli nam ono lepiej poczuć na czym polega inwestowanie na giełdzie.

Kursy inwestowania giełdowego

Inwestowanie na giełdzie to temat tak złożony, że powstały o nim książki i kursy online. Chcąc nauczyć się inwestować z minimalizacją ryzyka, potrzebujemy solidnych podstaw i zrozumienia mechanizmów sterujących giełdą. Doświadczenie bez zrozumienia nic nie wniesie do naszego życia. Nawet jeżeli stracimy oszczędności, rozumiejąc gdzie popełniliśmy błąd dajemy sobie szansę na odzyskanie ich w przyszłości.

Nie szarżuj i na początku inwestuj jedynie małe kwoty

Inwestowanie małych kwot jest dobrą alternatywą do konta demo. Podczas symulacji na koncie próbnym, mamy świadomość, że nie gramy prawdziwymi pieniędzmi. Czujemy się przez to pewni i podejmujemy racjonalne decyzje. Kiedy do gry wchodzi gotówka, inwestorom zaczynają towarzyszyć zupełnie inne emocje, nawet jeżeli mowa o małych kwotach.

Puszczając w obieg pierwszą transzę pieniędzy, wyjdź z założenia, że jest ona spisana na straty. Z jednej strony takie podejście ułatwi Ci akceptację ewentualnej porażki, z drugiej zaś granie prawdziwymi pieniędzy pokaże Ci, czy masz nerwy ze stali i czy potrafisz myśleć racjonalnie w momentach kryzysowych.

Stowarzyszenie inwestorów indywidualnych

Stowarzyszenie Inwestorów Indywidualnych jest to organizacja, która łączy indywidualnych inwestorów giełdowych, zapewnia im dostęp do aktualności, materiałów edukacyjnych, ochronę praw inwestorów, a po opłaceniu subskrypcji szereg korzyści, takich jak dostęp do zamkniętych forów inwestorskich, webinarów czy zniżek na prowizje maklerskie. Osoby, które chcą zająć się giełdą na poważnie powinny rozważyć dołączenie do takiej wspólnoty.

(1) https://www.gpw.pl/statystyki-gpw (Dostęp: 28.10.2022)

 

Marek Borkowski
Marek Borkowski

Marek urodził się w 1988 roku w Bydgoszczy. Z wykształcenia jest technikiem weterynarii, jednak od lat nie pracuje w wyuczonym zawodzie. Postanowił zająć się pracą, która sprawia mu przyjemność oraz przynosi satysfakcjonujące dochody. Od zawsze interesował się programowaniem i nowymi technologiami - postanowił więc działać, wykupił odpowiednie kursy online, które pozwoliły mu postawić pierwsze kroki w tworzeniu stron internetowych i okazało się to strzałem w dziesiątkę. Obecnie Marek rozwija swoje projekty oraz pracuje jako freelancer, tworząc strony dla klientów.
Marek jest zafascynowany technologią blockchain - nie tylko inwestuje w kryptowaluty i NFT, ale też kończy kurs blockchain developera, aby w przyszłości stworzyć swój własny metaverse. Chętnie pisze o swoich pasjach a jego misją jest zmotywowanie czytelników do rozszerzania swoich horyzontów.

kontakt: info@niezalezni-finansowo.pl

© 2024 Niezależni finansowo – Wszystkie prawa zastrzeżone