NIEZALEŻNI
FINANSOWO

Jak inwestować w obligacje skarbowe i korporacyjne?

Obok akcji, obligacje skarbowe to druga najbardziej popularna grupa papierów wartościowych cieszących się zainteresowaniem inwestorów. Obligacje uchodzą za najmniej ryzykowne instrumenty finansowe, w jakie można zainwestować pieniądze. Zasady inwestowania są klarowne, zaś kupowanie dokumentów łatwe i może odbywać się całościowo przez internet. W tym artykule opiszemy jak inwestować oraz jak działają obligacje skarbowe, z punktu widzenia nowicjusza.

Może zainteresuje Cię też:

Kryptowaluty – przewodnik dla początkujących inwestorów

Jak zacząć inwestować w NFT i jak przygotować się na ryzyko?

Jak zacząć inwestować na Giełdzie Papierów Wartościowych?

Fundusze inwestycyjne – czy zakup jednostek udziałowych się opaci?

Spis treści

Co to są obligacje skarbowe?

Obligacje skarbowe są to emitowane przez Skarb Państwa papiery wartościowe. Służą one pozyskaniu kapitału inwestorskiego i można porównać je do pożyczki. Jak sama nazwa wskazuje, obligacje stawiają Państwo w roli podmiotu zobowiązanego do wywiązania się z umowy, polegającej na zwróceniu w określonym terminie pożyczonego kapitału, powiększonego o odsetki.

Rodzaje obligacji (nie tylko skarbowych)

Obligacje możemy wyszczególnić na podstawie kilku charakterystycznych.

Podział ze względu na miejsce wykupienia obligacji:

  • Obligacje detaliczne – dostępne na stronie www.obligacjeskarbowe.pl , emitowane przez bank PKO BP – może je kupić każdy, kto zarejestruje konto pod powyższym adresem. Inwestować możemy już od 100 zł.

  • Obligacje hurtowe – dostępne są na Giełdzie Papierów Wartościowych, notowane na rynku Catalyst. Aby je kupić trzeba założyć rachunek maklerski. Wartość nominalna obligacji skarbowych dostępnych na Giełdzie to 1000 zł, zaś cena rynkowa obligacji określana jest jako % wartości nominalnej.

Podział ze względu na rodzaj emitenta (podmiotu, który wydaje obligacje):

  • Obligacje skarbowe – emitowane przez Skarb Państwa

  • Obligacje komunalne – emitowane przez samorządy lokalne

  • Obligacje korporacyjne – emitowane przez przedsiębiorstwa

  • Obligacje spółdzielcze – emitowane przez banki spółdzielcze

Podział ze względu na okres wykupu obligacji:

Państwo ma określony czas na zwrócenie nam zapożyczonych pieniędzy. Nazywamy go okresem wykupu obligacji.

  • Obligacje krótkoterminowe (okres wykupu od kilku miesięcy do 1 roku)

  • Obligacje średnioterminowe (okres wykupu 1-5 lat)

  • Obligacje długoterminowe (okres wykupu powyżej 5 lat)

  • Obligacje wieczyste (w ich przypadku nabywca nie dostaje zwrotu, zaś coś co nazywamy rentą wieczystą)

Podział ze względu na odsetki oraz rodzaj ich naliczania:

  • stałe oprocentowanie obligacji (na giełdzie oprocentowanie stałokuponowe) – oprocentowanie obligacji się nie zmienia. Przez cały okres inwestycji odsetki będą naliczane w ten sam sposób. Zazwyczaj są to obligacje na 5 lub 10 lat, jednak dostępne są również trzymiesięczne.

  • zmienne oprocentowanie obligacji (na giełdzie obligacje zmiennokuponowe lub WZ) – rodzaj obligacji skarbowych, gdzie oprocentowanie ulega zmianom i zależne jest od zazwyczaj od WIBOR 6M (6 miesięczna stopa rynku międzybankowego), ale niekiedy, w przypadku obligacji detalicznych zależne od stopy referencyjnej NBP. Zazwyczaj są to obligacje roczne (ROR), dwuletnie lub trzyletnie.

  • Obligacje indeksowane inflacją (na giełdzie tzw. IZ) – obligacje 4-10-6 i 12 letnie. Obligacje 4 i 10 letnie może kupić każdy, natomiast obligacje 6 i 12 letnie to tzw. obligacje rodzinne, jedynie dla beneficjentów rodzina 500+. Co roku zmienia się ich wartość nominalna adekwatnie do inflacji, zaś kupon utrzymywany jest na stałym poziomie.

  • zerowe oprocentowanie obligacji (symbol OK) – tzw. obligacje dyskontowe, w których przypadku nie liczymy na zysk z odsetek, zaś z dyskonta wartości nominalnej. Jest to najmniej popularny rodzaj obligacji. Kupujemy je poniżej ceny nominalnej, zaś wykup następuje w cenie nominalnej)

Jak i gdzie kupić obligacje?

Miejsce zakupu obligacji skarbowych różni się w zależności od tego, czy interesują nas obligacje detaliczne czy hurtowe. Niezależnie który typ papierów wybierzemy, chcąc kupić obligacje skarbowe, możemy zrobić to przez Internet.

Obligacje detaliczne

Obligacje detaliczne to dobra forma inwestycyjna dla inwestorów indywidualnych.

Zakup obligacji detalicznych jest prosty, nie wymaga pokrywania prowizji i nie wiąże się z koniecznością wnoszenia dodatkowych opłat, zaś zasady inwestowania są przejrzyste. Do inwestowania wystarczy już kapitał rzędu 100 zł.

Inwestując w obligacje detaliczne nie napotkamy limitów kwotowych (poza obligacjami Rodzinnymi, w które możemy zainwestować jedynie oszczędności pochodzące z programu Rodzina 500+), zaś ich cena obligacji pozostaje niezmienna– tyle ile zainwestujemy, tyle zostanie nam zwrócone przy wykupie obligacji, zaś w międzyczasie będą wypłacane nam odsetki.

Emisją obligacji detalicznych zajmuje się Bank PKO BP, a zainteresowani tymi papierami wartościowymi mogą nabyć je zakładając bezpłatny rachunek rejestrowany na stronie www.obligacjeskarbowe.pl. W kupowaniu obligacji detalicznych nie pośredniczy więc dom maklerski.

Obligacje hurtowe - dostępne na Giełdzie Papierów Wartościowych

Obligacje skarbowe hurtowe różnią się od obligacji detalicznych. Handel obligacjami tego typu odbywa się na Giełdzie Papierów Wartościowych, poprzez rynek Catalyst, a warunkiem koniecznym do samodzielnego zakupu obligacji jest posiadanie rachunku maklerskiego umożliwiającego inwestowanie ten rodzaj dokumentów. Innymi słowami, handel obligacjami na giełdzie odbywa się poprzez pośrednika.

Decydując się na zakup obligacji hurtowych, musimy mieć na uwadze fakt, że wartość takich obligacji zaczyna się od 1000 zł, zaś bon skarbowy wynosi 10 000 zł. Również w przypadku korporacji hurtowych o zmiennym oprocentowaniu, branym pod uwagę wskaźnikiem jest WIBOR 6M lub poziom inflacji, dla obligacji indeksowanych inflacją.

Handel obligacjami na giełdzie to dobra opcja dla tych, którzy rozważają zakup obligacji korporacyjnych. Na giełdzie możemy nabyć także obligacje skarbowe, jednak to właśnie korporacyjne obligacje stanowią dokumenty, których nie nabędziemy za pośrednictwem PKO BP. Dodatkowo, uwzględnienie obligacji skarbowych hurtowych w swoim portfelu inwestycyjnym może być dobrym pomysłem na dywersyfikację portfela.

Warto jednak zdawać sobie sprawę, że handel oraz zarządzanie obligacjami na giełdzie jest bardziej skomplikowane niż w przypadku zdecydowania się na zakup obligacji detalicznych i tę metodę zalecalibyśmy raczej inwestorom o nieco większym doświadczeniu.

Jeżeli rozważasz wejście na Giełdę, polecamy przeczytanie naszego przewodnika „Jak inwestować na Giełdzie Papierów Wartościowych?”, w którym opisaliśmy na co zwracać uwagę przy wyborze rachunku maklerskiego i nie tylko.

Czy istnieje możliwość przedterminowego wykupu obligacji skarbowych?

Istnieje możliwość przedterminowego wykupu obligacji skarbowych , jednak takiemu udogodnieniu podlegają jedynie niektóre obligacje detaliczne. Mowa tu o obligacjach oszczędnościowych na okres 2-3-4 i 10 lat. Wykupując obligacje przed terminem, należy liczyć się z tym, że należne nam odsetki zostaną pomniejszone o opłatę wskazaną w liście emisyjnym obligacji.

Aby wykupić obligacje skarbowe przedterminowo należy złożyć dyspozycję przedterminowego wykupu.

Inwestując w obligacje hurtowe, nabywcy obligacji są zobowiązani trzymać je do końca trwania okresu objętego umową na dane obligacje.

Na jakie oprocentowanie obligacji skarbowych w skali roku możemy liczyć?

Oprocentowanie obligacji skarbowych zależy przede wszystkim od typu obligacji, na jakie się zdecydujemy oraz od terminu ich wykupu. Oprocentowanie klarownie określić można jedynie w przypadku obligacji o stałym oprocentowaniu.

Oprocentowanie obligacji skarbowych

W przypadku obligacji trzymiesięcznych możemy liczyć na oprocentowanie wynoszącym 1,5% w skali roku.

Obligacje dwuletnie oprocentowane są na 3% rocznie, dodatkowo w pierwszym roku oprocentowania naliczane jest od podstawowej wartości obligacji wynoszącej 100 zł, zaś w roku kolejnym wartość podstawowa powiększona jest o odsetki uzbierane rok wcześniej.

W przypadku obligacji o zmiennym oprocentowaniu, podstawowe oprocentowanie jest naliczane jedynie w przypadku pierwszego półrocza. W przypadku obligacji trzyletnich, wyniesie ono 3,1% w skali roku, następnie zaś będzie zależne od stawki WIBOR 6M.

W przypadku obligacji opartych o inflację, w tym przypadku obligacji 4 letnich, przez rok po zakupie oprocentowanie wyniesie 3,30%, a następnie należy doliczyć do niego wysokość inflacji oraz dodać stałą marżę o wysokości 1%.

Dziesięcioletnie obligacje oparte o inflację w pierwszym roku będą oprocentowane na 3,7%, zaś kolejne lata podobnie jak w przypadku obligacji 4-letnich zostaną powiększone o wysokość inflacji oraz o marżę, w tym przypadku 1,25%.

W przypadku obligacji rodzinnych, dostępnych jedynie dla beneficjentów programy Rodzina 500+, oprocentowanie można zastosować w różnych wariantach, jest ono oparte o inflacje. w przypadku obligacji 6 letnich w pierwszym roku oprocentowanie wynosi 3,5%, przy stałej marży 1,5% i uwzględnieniu współczynnika inflacji w latach następnych. Obligacje na 8 lat są oprocentowana 4% w pierwszym roku, zaś marża wynosi 1,75%.

Oprocentowanie obligacji korporacyjnych

W przypadku obligacji korporacyjnych możemy liczyć na dużo wyższe oprocentowanie niż, w momencie kiedy rozmawiamy o obligacjach skarbowych. Oprocentowanie zależy tu jednak od wielu czynników, jednak zdarza się, że firmy oferują nawet od 8 do 13% zysku w skali roku.

Jak dużo można zarobić inwestując w obligacje?

Obliczenie zyskowności obligacji może niekiedy przyprawić o zawrót głowy. Na całe szczęście istnieją narzędzia, które ułatwią nam to zadanie. Kalkulator rentowności obligacji, bo o nim mowa jest dostępny za darmo w wielu serwisach internetowych, między innymi na stronie https://kalkulatorobligacji.pl/. Każdy zainteresowany zainwestowaniem w obligacje skarbowe, może skorzystać z takiego rozwiązania i sprawdzić jak rentowna będzie inwestycja w dane obligacje na określoną sumę pieniędzy.

Ryzyko inwestycyjne przy obligacjach

Obligacje skarbowe uchodzą za najmniej ryzykowne aktywa inwestycyjne. Na czym polega ich bezpieczeństwo oraz czy na pewno możemy polegać na nim na 100%?

Obligacje są stabilną inwestycją. Mimo, że ceny obligacji skarbowych mogą wahać się na przestrzeni czasu, dla inwestora nie ma to znaczenia, o ile ma on zamiar trzymać obligacje do wskazanego dnia wykupu. Po drodze inwestor otrzyma wypłaty z należnymi odsetkami, zaś na koniec wykup nastąpi po cenie, jaką zapłacił on w dniu zakupu.

Ponieważ w przypadku obligacji skarbowych gwarantem wykupu obligacji jest Państwo, tak naprawdę jedynym zagrożeniem dotyczącym możliwości odzyskania zainwestowanych pieniędzy byłoby bankructwo kraju. Minister finansów może jednak podjąć decyzję o dodrukowaniu pieniądza i tym sposobem zapełnić deficyt, jednak jednocześnie napędzić inflację. W tym przypadku wartość pieniędzy stopnieje, a więc Twoja inwestycja, mimo że w teorii przyniosła zysk, tak naprawdę w praktyce nie okaże się rentowna.

 

 

Jeszcze gorzej sprawa wygląda w przypadku obligacji korporacyjnych, emitowanych przez firmy. Nierzadko dochodzi do bankructw, więc jeżeli niefortunnie zainwestujesz w obligacje spółki chylącej się ku upadkowi, być może nigdy nie dojdzie do wykupu.

 

Marek Borkowski
Marek Borkowski

Marek urodził się w 1988 roku w Bydgoszczy. Z wykształcenia jest technikiem weterynarii, jednak od lat nie pracuje w wyuczonym zawodzie. Postanowił zająć się pracą, która sprawia mu przyjemność oraz przynosi satysfakcjonujące dochody. Od zawsze interesował się programowaniem i nowymi technologiami - postanowił więc działać, wykupił odpowiednie kursy online, które pozwoliły mu postawić pierwsze kroki w tworzeniu stron internetowych i okazało się to strzałem w dziesiątkę. Obecnie Marek rozwija swoje projekty oraz pracuje jako freelancer, tworząc strony dla klientów.
Marek jest zafascynowany technologią blockchain - nie tylko inwestuje w kryptowaluty i NFT, ale też kończy kurs blockchain developera, aby w przyszłości stworzyć swój własny metaverse. Chętnie pisze o swoich pasjach a jego misją jest zmotywowanie czytelników do rozszerzania swoich horyzontów.

kontakt: info@niezalezni-finansowo.pl

© 2024 Niezależni finansowo – Wszystkie prawa zastrzeżone