NIEZALEŻNI
FINANSOWO

Praca dodatkowa w domu: czym jest tzw. praca chałupnicza?

Wraz z rozwojem rynku pracy online i pojawieniem się wielu możliwości zarabiania przez Internet, chałupnictwo zaczęło być traktowane przez niektórych nieco mniej konwencjonalnie. Chcąc jednak zachować standardowy podział na oldschoolową pracę chałupniczą oraz pomysły na nowoczesne zarabianie pieniędzy bez wychodzenia z domu, postanowiliśmy omówić każdy z wątków z osobna.

W powszechnym rozumieniu, chałupnictwo jest to forma pracy wykonywanej w zaciszu domowym, polegająca na manualnym przygotowywaniu przedmiotów, z materiałów dostarczonych przez zleceniodawcę. Najpopularniejsze przykłady pracy chałupniczej to skręcanie długopisów czy klejenie kopert i składanie teczek.

Największym plusem pracy chałupniczej jest elastyczność w zakresie godzin i miejsca wykonywania pracy. Osoby decydujące się na ten rodzaj zatrudnienia związane są ze zleceniodawcą umową, opierającą się na rozliczeniu za zrealizowane zlecenia. Oznacza to, że tego typu pracę można wykonywać wieczorami, po skończeniu etatowej zmiany.

W przypadku osób, które nie są w pozycji aby zrezygnować z głównego zajęcia lub po prostu osób sprawujących opiekę nad dziećmi, dowolność w wymiarze godzin pracy oraz jej miejsca jest kluczowa.

Niektórzy stwierdzą, że chałupnictwo to relikt ubiegłej dekady, należy jednak pamiętać o osobach wykluczonych cyfrowo, dla których będzie to jedna z nielicznych dostępnych opcji zatrudnienia w domu.

Spis treści

Co musisz wiedzieć podejmując pracę chałupniczą

Jak już wspomnieliśmy, w standardowym rozumieniu chałupnictwo to nie każda forma pracy wykonywanej bez wychodzenia z mieszkania. Nie bez powodu praca chałupnicza nazywana jest niekiedy „przemysłem domowym„. Ten typ pracy jest wykonywany w systemie nakładczym. Oznacza to, że osoba decydująca się na pracę chałupniczą otrzymuje surowce oraz narzędzia niezbędne do wykonania poszczególnych wyrobów lub ich elementów, bezpośrednio od pracodawcy.

To właśnie element przemysłowy odróżnia pracę chałupniczą od innych form zatrudnienia w mieszkaniu; mimo, że wykonywana w zaciszu własnego domu, nie jest to praca zdalna, ponieważ jej finalnym rezultatem jest produkt fizyczny.

W związku z powyższym, do chałupników nie zaliczamy również osób sprawujących opieki nad dziećmi lub zwierzętami domowymi, ani freelancerów. Czasem natomiast pod definicję chałupników podciągane są osoby wytwarzające wyroby rzemieślnicze i rękodzieło.

Zalety pracy chałupniczej

Do głównych zalet pracy chałupniczej należy zaliczyć fakt, że odbywa się ona w domu, nie zaś w fabryce. Dzięki temu zarobienie dodatkowych pieniędzy jest łatwiejsze – pracownik nie jest ograniczony do ustalonych godzin pracy, dlatego z powodzeniem może dorabiać do pensji wieczorami lub w weekendy.

Praca chałupnicza nie jest wymagająca fizycznie, dlatego z łatwością mogą się jej podjąć osoby starsze lub osoby z niepełnosprawnością, o ile niepełnosprawność ta nie przeszkadza im w wykonywaniu zleconego zadania. Jest to również odpowiedni typ pracy dla kobiet, także kobiet w ciąży.

Uogólniając, chałupnictwo jest szansą na zarobek dla osób, które ze względów formalnych nie miałyby możliwości znalezienia pracy w zakładach zwartych i fabrykach.

Rozpoczęcie pracy chałupniczej nie wiąże się z koniecznością posiadania wykształcenia wyższego ani umiejętności specjalistycznych. Aby zacząć pracować w ten sposób nie trzeba otwierać własnej działalności gospodarczej. Z tego powodu praca chałupnicza może stanowić dobre rozwiązanie dla studentów, a nawet uczniów chcących dorobić po szkole.

Praca chałupnicza to nie praca zdalna – umożliwia zdobycie dodatkowych pieniędzy emerytom i osobom wykluczonym cyfrowo, które nie potrafią obsługiwać komputera. Dla porównania, popularne w ostatnich latach zarabianie na ankietach, czyli innymi słowy wypełnianie ankiet za pieniądze jest formą zarabiania pieniędzy, która ogranicza dostępność wyżej wymienionym jednostkom.

Chałupnik może pracować dla kilku pracodawców jednocześnie. Mało tego, w świetle polskiego prawa, pracę w systemie nakładczym powinien wykonywać zleceniobiorca, ale udział osób trzecich nie jest tu wykluczony. W ramach jednej umowy pracować może kilku domowników jednocześnie. Warunkiem jest wspólne mieszkanie.

Rozpoczęcie pracy chałupniczej nie wymaga od pracownika wkładu własnego. Praca wykonywana jest po zawarciu umowy z firmą zlecającą, a następnie firma ta dostarcza pracownikowi materiały służące do produkcji dóbr.

Najbardziej popularne oferty pracy chałupniczej

Jak już wspomnieliśmy, w powszechnym rozumieniu praca chałupnicza polega na wytwarzaniu przedmiotów z materiałów dostarczonych przez zleceniodawcę. Do najbardziej popularnych zadań należą tutaj:

  • skręcanie długopisów
  • składanie kartonów
  • klejenie kopert
  • proste szycie np. pościeli, pieluch, toreb ekologicznych
  • zszywanie wyrobów skórzanych
  • pakowanie produktów do pudełek lub opakowań
  • składanie pudełek
  • ręczne malowanie elementów produktów
  • szydełkowanie
  • składanie zabawek
  • nawlekanie koralików
  • klejenie torebek prezentowych

Jak widzisz, wszystkie powyższe zadania należą do naprawdę prostych czynności, niezmuszających pracownika do nadmiernego wysiłku fizycznego ani intelektualnego. Wykonanie pracy tego typu nie powinno sprawić trudności nikomu, kto chciałby dorobić jako chałupnik.

Praca chałupnicza w domu - kto sprawdzi się jako chałupnik?

Praca chałupnicza w domu - papeteria

Chałupnictwo to rodzaj pracy, której może podjąć się dosłownie każda osoba, która chce zarabiać lub dorabiać do pensji bez konieczności wychodzenia z domu.

Duża część zleceń nie wymaga od chałupnika kwalifikacji, niektóre jednak opierają się na wyuczonych czynnościach (np. szycie lub szydełkowanie). Podejmując pracę chałupniczą możemy wybrać konkretnie zadanie, któremu będziemy się oddawać. Jeśli więc nie posiadamy specyficznej umiejętności wymaganej w danej dziedzinie, w szerszym kontekście nie stanowi to problemu – wachlarz możliwości jest szeroki, począwszy od składania długopisów a skończywszy na klejeniu kartek okolicznościowych.

W pracy chałupniczej najlepiej spełniają się emeryci chcący dorobić do emerytury, a w przypadku których często odpada praca zdalna lub praca przy komputerze.

Jest to również dobre rozwiązanie dla uczniów, którzy skończywszy 16 lat chcieliby pracować legalnie, ale są ograniczeni czasowo przez plan zajęć szkolnych.

Chałupnictwo to również idealne rozwiązanie dla osób z niepełnosprawnościami, które np. przez trudności w poruszaniu się są skazane na pracę w domu.

Praca chałupnicza nie wymaga kontaktu z ludźmi, dlatego też jest dobrym pomysłem dla osób introwertycznych oraz nieśmiałych. Oprócz faktu, że pracę wykonuje się w domu lub we własnym warsztacie, ze względu na prostotę zlecanych zadań nieczęsto występuje konieczność telefonicznego kontaktowania się z pracodawcą.

Tak na prawdę, każdy kto chce zarabiać w domu może pracować jako chałupnik, nie ma tu bowiem większych ograniczeń. Chałupnictwo nie wymaga od zainteresowanych pracą kompetencji ani kwalifikacji zawodowych. Cenione są natomiast predyspozycje takie jak: wystarczająco dobry wzrok, precyzja oraz zdolności manualne.

Praca chałupnicza a zarobki, na jakie można liczyć

Nie oszukujmy się – praca chałupnicza jest raczej sposobem na dorobienie niż zarobienie. Zyski z chałupnictwa nie umożliwią nam utrzymania rodziny, jednak połączone z inną formą pracy, zdecydowanie poprawią nasz domowy budżet.

Ile pieniędzy miesięcznie może zarobić osoba pracująca w domu jako chałupnik?

Jest to pytanie bez klarownej odpowiedzi. Zarobki chałupnika są warunkowane kilkoma czynnikami i w głównej mierze zależą od tego, jaką pracę chałupniczą dana osoba będzie wykonywać.

szycie

Wysokość zarobków jak i forma rozliczenia zależy nie tylko od rodzaju pracy, ale też od polityki firmy zlecającej tę pracę. Zajęcia takie jak składanie długopisów mogą być płatne od sztuki, inne (związane np. z szyciem) mogą być rozliczane w systemie godzinowym.

Wysokość Twojej wypłaty będzie więc powiązana z ilością wykonanych przedmiotów, bądź też z czasem pracy jaki poświęciłeś/aś na wykonanie zlecenia.

Bywa, że pensja jest uzależniona od poziomu trudności zajęcia i tego, czy dana praca wymaga specyficznych umiejętności. Jeśli posiadasz predyspozycje, aby wykonać niełatwe zadanie (tj. takie, którego trzeba się najpierw nauczyć), możesz liczyć na lepszy zarobek.

Decydując się na pracę chałupniczą i przeglądając oferty zwróć uwagę, czy potencjalny zleceniodawca gwarantuje Ci podpisanie umowy. Wszelkie informacje dotyczące wysokości pensji oraz sposobu rozliczenia pracy muszą być w niej ujęte.

W przypadku zadań rozliczanych wg. czasu pracy oraz podpisania umowy cywilnoprawnej, możesz liczyć MINIMUM na najniższą krajową stawkę godzinową.

Gdzie szukać uczciwych ofert pracy chałupniczej?

W dobie Internetu naturalnym jest, że najwięcej ofert pracy chałupniczej możemy znaleźć online. Najbezpieczniej jest szukać ogłoszeń na portalach internetowych dedykowanych rynkowi pracy.

Profesjonalne strony często pobierają opłaty manipulacyjne za możliwość zamieszczania ogłoszeń, redukując w ten sposób ilość niepoważnych pracodawców lub potencjalnych oszustów.

Osoba szukająca pracy zazwyczaj nie ponosi kosztów, ponieważ na stronach obowiązuje bezpłatna rejestracja. Wszystkie opłaty związane z publikacją ogłoszenia leżą po stronie pracodawcy.

Przykładami zaufanych platform do szukania pracy mogą być:

Prawdopodobnie najpopularniejszy w Polsce serwis do zamieszczania ogłoszeń o pracę. Znajdziesz tu najwięcej ogłoszeń.

Wyszukiwarka godna polecenia ze względu na sekcję porad rekrutacyjnych oraz kalkulatora wynagrodzeń

Na tej stronie zweryfikujesz profile pracodawców oraz skorzystasz z kreatora cv.

Tutaj znajdziesz ogłoszenia nie tylko w Polsce, ale też zagranicą.

Ze względu na specyfikę pracownika często podejmującego się tego typu pracy (emeryci i osoby nieszukające pracy za pośrednictwem Internetu), ogłoszenia dotyczące możliwości zatrudnienia się jako chałupnik pojawiają się także w lokalnej prasie i dziennikach.

W ofertach pracy zamieszczonej w drukowanej prasie, zdecydowanie rzadziej znajdziemy nieuczciwych pracodawców. Zamieszczenie oferty w rubryce ogłoszeniowej wymaga zgłoszenia się do wydawcy i zapewnia mniej anonimowości, niż profile na internetowych portalach ogłoszeniowych.

Niekiedy dobre oferty można znaleźć za pośrednictwem mediów społecznościowych, przede wszystkim na lokalnych grupach miast i regionów.

Niezależnie od tego gdzie szukamy potencjalnych zleceniodawców, musimy mieć się na baczności. Praca chałupnicza, a raczej ogłoszenia jej dotyczące dały pole do popisu oszustom, którzy nie tylko nie mają w planach dać Ci zatrudnienia, ale mogą próbować Cię okraść.

Nieuczciwi zleceniodawcy- na co zwracać uwagę w ofercie pracy chałupniczej, aby nie paść ofiarą oszustów

W dzisiejszych czasach musimy być czujni na każdym kroku, także podczas przeglądania ofert pracy, nie tylko chałupniczej. W tym konkretnym przypadku powinniśmy zwracać szczególną uwagę aspekty odróżniające pracę chałupniczą od pracy online lub od zatrudnienia w fabryce.

Chałupnicy wytwarzają produkty przy użyciu materiałów dostarczonych im przez zleceniodawcę. W umowie pracy wszelkie potrzebne surowce powinny być wymienione, wraz z uwzględnieniem ich parametrów i ilości. Brak informacji na ten temat powinien wzbudzić Twój niepokój. Nieuczciwy pracodawca może wykorzystać tę lukę i próbować oskarżyć Cię o zawłaszczenie materiałów bądź narzędzi.

Kolejny punkt w umowie, przy którym powinna zapalić Ci się czerwona lampka, to żądanie uiszczenia zaliczki za dowóz materiałów do miejsca Twojego zamieszkania. Jest to praktyka często wykorzystywana przez oszustów, którzy żerują na naiwności ludzi szukających pracy. Uczciwy pracodawca nie postawi Cię w takiej sytuacji, a surowce i narzędzia dowiezie Ci bez pobierania dodatkowych opłat.

Ostrzeżeniem może być też bardzo atrakcyjna płaca, wyróżniające się na tle innych ofert. Wpisując w ogłoszeniach wysokie stawki godzinowe, oszuści starają się zachęcić jak największą ilość aplikantów, zwiększając w ten sposób szanse na znalezienie potencjalnej ofiary. Podejrzanie wysokie zarobki wskazują na duże prawdopodobieństwo trafienia na nieuczciwe ogłoszenie.

Jeśli masz wątpliwości co do intencji zleceniodawcy, przed nawiązaniem jakiejkolwiek współpracy zgłoś mu swoje zastrzeżenia dotyczące umowy i zobacz, czy ten zgodzi się na wprowadzenie zaproponowanych przez Ciebie zmian. Możesz również zweryfikować firmę i jej wiarygodność na stronie Krajowego Rejestru Sądowego i Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej lub Głównego Urzędu Statystycznego. W tym celu sprawdź, czy zleceniodawca podał w ogłoszeniu numery NIP i REGON.

Rodzaj zatrudnienia i podatki w przypadku pracy chałupniczej

pakowanie produktów

Osoby imające się pracą chałupniczą nie mogą liczyć na umowę długoterminową, taką jak umowa o pracę. Dzieje się tak dlatego, że w świetle prawa nie są one zatrudnione, a z pracodawcą nie łączy ich stosunek pracy; wykonują tzw. pracę nakładczą. Z tego właśnie powodu typ umowy zawarty między zleceniodawcą a chałupnikiem, to umowa o pracę nakładczą, czyli nienazwana umowa cywilnoprawna (1), czasem umowa zlecenie lub umowa o dzieło.

Rodzaj umowy zawieranej między stronami wskazuje na charakter pracy chałupniczej raczej jako zajęcia dodatkowego.

Umowa dająca Ci gwarancję uczciwości ze strony pracodawcy musi być sporządzona na piśmie i prócz podstawowych informacji, zawierać wzmiankę na temat rodzaju zlecanej czynności, materiałów (surowce i ich ilości) służących do wykonania zlecenia, ewentualnych narzędzi, które pracodawca dostarczy wraz z surowcami i wreszcie informację na temat sposobu dostarczenia wszystkich wspomnianych materiałów.

Pamiętaj, że jeśli potencjalny zleceniodawca nie chce dać Ci żadnej umowy, lub prosi o możliwość późniejszego załatwienia formalności, lepiej zrezygnować i zainteresować się inną ofertą. Ogłoszenie od takiej firmy zgłoś do weryfikacji do administracji portalu, na którym zostało ono zamieszczone.

Praca chałupnicza jest opodatkowana w zależności od rodzaju podpisanej umowy. Rozlicza się ją w formie podatku pit.

Praca chałupnicza w domu a praca online - porównanie możliwości

Praca chałupnicza coraz częściej utożsamiania jest z pracą online. Mimo występowania licznych podobieństw, nie do końca zgadzamy się ze zrównywaniem ze sobą obu typów pracy.

Głównym wspólnym punktem zaczepienia, który sugeruje że praca chałupnicza i praca zdalna mają wiele wspólnego, jest możliwość wykonywania obu typów zajęć dodatkowo, w zaciszu własnego mieszkania lub w innym, dowolnym miejscu.

Zgadzamy się, że żadna z powyższych form zatrudnienia nie wymaga wychodzenia z domu, jednak tu w zasadzie kończą się podobieństwa.

Największa różnica pojawia się już na etapie definicji obu typów pracy; podczas gdy w przypadku pracy przez Internet jedyne czego potrzebujesz to komputer i router wifi, wykonując zlecenia chałupnicze nie skorzystasz z żadnego w wyżej wymienionych sprzętów. Do realizacji zadań chałupniczych będziesz natomiast potrzebować materiałów i surowców niezbędnych do produkcji określonych przedmiotów, a niekiedy nawet narzędzi.

Tutaj pojawia się przestrzeń na wskazanie kolejnej różnicy. Podczas pracy z komputerem, zazwyczaj sam/a musisz zorganizować sprzęt i opłacić połączenie internetowe. Materiały do wykonywania zleceń chałupniczych powinny być zapewnione przez zleceniodawcę.

Jak już wspomniano, chałupnictwo to tak na prawdę wykonywanie drobnych prac rzemieślniczych. Produkty uzyskane w ramach tej pracy muszą perfekcyjnie pasować do wzorca, którego wymaga zleceniodawca zatrudniający chałupników.

Oznacza to, że jeśli twoją pracą będzie składanie długopisów, to wszystkie części długopisu będą spełniać określone przez pracodawcę wymogi. Jeśli zaś będziesz kleić koperty lub inne artykuły papiernicze, klej którym się posłużysz nie może być przypadkowo wybranym produktem.

Wynikiem pracy chałupniczej są jasno zdefiniowane produkty fizyczne. Pracując zdalnie, efektem twojej pracy mogą być produkty wirtualne (teksty na strony jeśli zajmujesz się copywritingiem, aplikacje komputerowe jeśli jesteś programistą), ale również możesz otrzymywać wynagrodzenie za świadczone usługi, czyli zajęcia bez finalnego produktu.

Kolejną różnicą, o której warto wspomnieć jest fakt, że praca chałupnicza w domu, jest bardziej dostępna dla ludzi starszych niż praca online, ponieważ nie opiera się ona na konieczności korzystania z nowoczesnej technologii.

W tym samym czasie praca zdalna daje szersze możliwości zatrudnienia ludziom młodym, którzy są zaznajomieni z obsługą komputera i wielu programów komputerowych.

Podczas gdy chałupnicy są ograniczeni do możliwości podjęcia pracy dla zleceniodawcy, osoby pracujące online mogą liczyć zarówno na zajęcia dorywcze wykonywane w ramach umowy zawartej z pracodawcami (np. pisanie tekstów czyli tzw. copywriting) jak i drobne prace, podczas wykonywania których sami mogą decydować o ilości poświęconego czasu (np. wypełnianie ankiet, korepetycje udzielane online).

Część osób decyduje się na otworzenie własnego biznesu w Internecie, a jeszcze inni zdobywają pełnoetatową, dobrze płatną pracę online jako zarządcy np. w sklepach internetowych. Chałupnicy nie mogą przejść na samozatrudnienie, ani nie mają co liczyć na umowy długoterminowe.

Chałupnictwo a rzemiosło i rękodzieło- główne różnice

Rzemiosło to rodzaj pracy wykonywanej przez rzemieślników, natomiast rękodzieło jest produktem ich pracy. Rękodzieło podchodzące pod definicję rzemiosła powinno mieć charakter przemysłowy, przy okazji może reprezentować wartości artystyczne i estetyczne. Jak wskazuje nazwa, rękodzieło jest wykonywane ręcznie, bez konieczności zastosowania skomplikowanych maszyn, a jedynie przy użyciu prostych narzędzi.

Kiedy mowa o rękodziele, zazwyczaj mamy na myśli wyroby ceramiczne, produkty plecione, ozdoby itd. Mając na uwadze powyższą definicję, czy możemy założyć, że praca chałupnicza jest tożsama z pracą rzemieślniczą?

Część prac chałupniczych spokojnie może podchodzić pod definicję rzemiosła, o ile spełniają one pozostałe warunki charakterystyczne dla przemysłu domowego. Mowa tutaj o posiadaniu podpisanej ze zleceniodawcą umowy, przewidującej dostawę surowców do wytwarzania rękodzieła.

Jeśli sami nabywamy materiały, z których tworzymy produkty, nawet jeśli robimy to w domu pozostajemy rzemieślnikami, jednak nie jesteśmy już chałupnikami.

Przykłady popularnych wyrobów rzemieślniczych, które jeśli mamy odpowiednie umiejętności możemy wytwarzać na własną rękę:

  • Wyroby ceramiczne
  • Produkcja świec
  • Produkcja biżuterii
  • Wyroby galanteryjne
  • Artykuły papiernicze (kartki okolicznościowe)
  • Drukowanie ozdób
  • Ozdoby ludowe
  • Malunki na płótnie oraz torbach płóciennych
  • wyszywanie wzorów
  • Szydełkowanie

Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej na temat pracy rzemieślniczej oraz tego gdzie sprzedawać rękodzieło, zachęcamy Cię do przeczytania osobnego artykułu na ten temat.

Podsumowanie

Praca chałupnicza ze względu na swoją specyfikę zasługuję na oddzielną kategorię i naszym zadaniem nie należy zrównywać jej z pracą zdalną, ani z rzemieślnictwem.

Praca chałupnicza jest najbardziej dostępną formą podjęcia pracy dodatkowej, ze względu na to, że nie wyklucza praktycznie żadnych grup społecznych.

Mimo, że zajęcia chałupnicze mogą brzmieć dla niektórych monotonnie, to w sytuacji kryzysowej praca chałupnicza w domu może okazać się wybawieniem dla naszego budżetu; taką pracę można podjąć szybko, nie ryzykując wkładu własnego i nie posiadając kompetencji zawodowych.

Ze względu na elastyczność w wymiarze godzin oraz miejscu wykonywania pracy, praca chałupnicza nie koliduje z pracą etatową lub zajęciami na uczelni i szkolnymi.

(1) (no date) e. Available at: https://e-prawnik.pl/pytania/zasady-opodatkowania-chalupnika.html (Dostęp: October 13, 2022).

 
Ania Borkowska
Ania Borkowska

Ania ukończyła studia na Wydziale Grafiki i Komunikacji Wizualnej na Uniwersytecie Artystycznym w Poznaniu, w mieście, w którym się wychowała. Przez dłuższy czas pracowała jako etatowy grafik, szukając spełnienia w korporacjach, jednak zdecydowała się skoczyć na głęboką wodę i parę lat temu rozpoczęła swoją freelancerską działalność w Internecie. Na początku nie było łatwo stanąć na 4 nogi, dlatego też Ania skończyła dodatkowe kursy, które pozwoliły jej podszkolić się w marketingu i copywritingu i tym samym rozszerzyć swój zakres usług. W latach, kiedy nie było kolorowo, odkryła jak wiele pieniędzy może zaoszczędzić i zarobić w łatwy sposób, w czasie którego wcześniej nie wykorzystywała w żaden sposób (np. stojąc w korku).
Ania dzieli się swoim doświadczeniem, ponieważ wierzy, że świat będzie piękniejszy, kiedy ludzie dookoła niej staną się szczęśliwsi, a osiągną to poprzez samokształcenie i rozwój osobisty.

kontakt: info@niezalezni-finansowo.pl

© 2024 Niezależni finansowo – Wszystkie prawa zastrzeżone